معادل یابی فارسی واژه های تخصصی
اکتبر 14, 2009
چهارشنبه 22 مهر 1388
یکی از دانشجویان درس متون تخصصی روان شناسی از طریق ایمیل درخواست کرده بود معادل واژه ی Valence را برایش ارسال کنم. چون ممکنه بسیاری از دانشجویان با این نوع مشکل مواجه بشن و فکر کنند راه حل ساده زدن یک ایمیل به من باشه!! و با توجه به اینکه به هزار دلیل این ساده ترین راه حل نیست!! چون خودتون که دیده اید که سر من به طور معمول شلوغه، علاوه بر کلاس و مراجعات حضوری و کارهای پژوهشی خودم و دانشجوها، روزانه ده ها ایمیل را هم باید پاسخ بدم. لذا معمولاً این گونه ایمیل ها رو وقت نمی کنم جواب بدم و اگر حذف شون نکنم پاسخ اون ها رو با تأخیر ارسال می کنم. درضمن همون طور که سرکلاس گفتم: من دیکشنری برخط (آنلاین) شما نه در کلاس و نه در بیرون کلاس نیستم!!
با این توضیح بهتر دیدم راه حل مواجهه شدن با این مشکل رو نشون بدم تا در دفعات بعد هر کس این مشکل رو داشت خودش بتونه جواب رو پیدا کنه، نه از من بپرسه و نه از کس دیگه ای. اگر این مسیر طی بشه مطمئن باشید معادل آن واژه برای همیشه در ذهن تون خواهد موند. (راستی به این کار در روان شناسی تربیتی چه می گن؟؟؟؟ یه کم فکر کنید و جواب رو در خط آخر همین مطلب ببینید.)
من وقتی معنی واژه ای رو نمی دونم کارهای زیر رو انجام می دهم:
گام اول: اگر به کامپوتر( بزارید بگیم رایانه!) دسترسی داشته باشم دو دیکشنری (بزارید بگیم فرهنگ واژگان!) در رایانه ی شخصی ام وجود داره. به اونا مراجعه می کنم. یکی انگلیسی به انگلیسی است و دیگری انگلیسی به فارسی. شما هم اگر خواستید می توایند فایل این دو فرهنگ واژگان رو از روی لینک (بزارید بگیم پیوند) هایی که داده ام دانلود (بزارید بگیم دریافت) کنید و در رایانه ی شخصی تان نصب و استفاده کنید. خوبی این دو فرهنگ واژگان حجم کم و سرعت بالای عمل آن هاست. معلومه اگه به رایانه دسترسی نداشته باشم هم در اتاق کارم در دانشگاه و هم در منزل یکی دو فرهنگ واژگان خوب در طبقه ی کتابام دارم. معنای واژه رو در فرهنگ واژگان جستجو می کنم. معانی که برای واژه ی Valence در این فرهنگ واژگان ها ارائه شده عبارت است از: ظرفیت، واحد ظرفیت، ظرفیت شیمیایی، بنیان ترکیب اتمی، بنیاد، توان، ارزش، قدر.
گام دوم: باید توجه کنیم که چون این واژه در یک متن تخصصی روان شناسی به کار رفته ممکنه معادل های فارسی در فرهنگ واژگان عمومی، معنای این واژه در متن تخصصی نباشه. لذا گام دوم جستجوی واژه در یک فرهنگ واژگان تخصصی است. در فرهنگ واژگان تخصصی براهنی همکاران معنای جاذبه (در مکتب گشتالت) ذکر شده. لذا می توانیم نتیجه بگیریم این واژه یک معنای تخصصی در متون روان شناسی خواهد دارد.
گام سوم (تکملیی): برای اینکه بیشتر در مورد معنای واقعی این واژه بدانیم بهتر است در یک واژه نامه ی تخصصی توصیفی که علاوه بر معادل فارسی، توضیحی هم در مورد این واژه داده شده کار را پیگیری کنیم.این واژه نامه ها در بخش مرجع کتابخانه ها در دسترس است و ممکن است شما علاقه مند باشید که در کتابخانه ی شخصی تان هم یکی از این واژه نامه ها داشته باشید. اما شاید این کار اگر به اینترنت دسترسی داشته باشید و در ضمن زبان (انگلسی) تان هم قوی باشد نیازی نباشد. گام بعدی را بخوانید تا متوجه شوید چرا نیازی ندارید؟!
گام چهارم (تکمیلی): اگر زبان تان کمی قوی باشد و در ضمن به اینترنت هم دسترسی داشته باشید به راحتی می توانید معنای هر واژه ای را متوجه شوید. من برای این کار ابتدا کلمه را در بخش ترجمه ی گوگل جستجو می کنم چون گوگل ترجمه ی فارسی را نیز ارائه می کند. گوگل برای واژه Valence این ترجمه را ارائه می کند که همان معادل هایی است که در فرهنگ واژگان های فارسی نیز ارائه می شود. بعد از آن ابتدا به این واژه نامه ی برخط و رایگان مراجعه می کنم. حُسن این واژه نامه این است که شما می توانید تلفظ صحیح واژه ها را نیز به زبان انگلیسی بریتانیایی و آمریکایی هم گوش کنید. ترجمه ی واژه Valence در این پیوند را مشاهده کنید. اطلاعاتی که در این واژه نامه ارائه شده را شما در هیچ واژه نامه ای به زبان فارسی در اختیار ندارید. به طور مثال متوجه می شوید با یک تلفط خاص نام شهری است در فرانسه. بیشترین کاربردش در رشته ی شیمی است. معانی در روان شناسی و زبان شناسی هم برای این واژه وجود دارد. آیا کار شما تمام شده؟ نه می توانید یک مرحله دیگر هم داشته باشید.
گام پنجم (تکمیلی): همان طورکه در گام سوم گفتم ممکن است شما خواسته باشید معنای دقیق مفهوم این واژه را در ادبیات روان شناسی بدانید. لذا لازم است به چند فرهنگ واژگان تخصصی روان شناسی برخط مراجعه کنید. متأسفانه در حال حاضر فرهنگ واژگان تخصصی برخط برای روان شناسی به زبان فارسی در شبکه ی جهانی وب وجود ندارد. اما به زبان انگلیسی فرهنگ های توصیفی زیادی را می توانید پیدا کنید. یکی از این واژه نامه را برای واژه مورد بحث جستجو کردم که در این پیوند می توانید نتیجه را ببینید.
گام آخر: نفسی بکشید و خدا را شکر کنید که معلومات تان افزایش پیدا کرده و یه کم راحت تر متون تخصصی به زبان انگلیسی رو درک خواهید کرد!
……………………………….
اما جواب مطلبی که بالا سؤال کرده بودم و فکر می کنم بسیاری حدس زدند: فراشناخت. معادل فارسی برای واژه ی : Metacognition است که به معنای ………… معنی شو بلد نیستید؟ من که گفتم فرهنگ واژگان شما ها نیستم! گام ها رو طی کنید تا بدونید معنیش چیه! موفق باشید
See also:
- به وبلاگ گذر عمر مراجعه شود (دسامبر 10, 2009)
- عبرت ! (اکتبر 15, 2009)
- خواندن مطالب وبلاگ گذر عمر (اکتبر 7, 2009)
- لینک دائمی برای دریافت مواد آموزشی (اکتبر 7, 2009)
- منبع درسی متون تخصصی روان شناسی (می 16, 2009)

دسامبر 24th, 2009 at 11:55 ق.ظ
خیلی ممنون از مطالبتان
فوریه 20th, 2010 at 10:09 ق.ظ
با سلام
با اجازه استاد بنده معنی کنم
Metacognition=Meta+Cognition=شناخت+فرا
Metacognition=فراشناخت
فوریه 20th, 2010 at 10:13 ق.ظ
معادل فارسی آن واژه فرابینی میباشد
فوریه 20th, 2010 at 10:19 ق.ظ
و واژه فوق در نقش صفت فرابین بهتر است معنی شود